Poslednjih godina Manuka med postao je jedan od najtraženijih prirodnih proizvoda na svetu. Na društvenim mrežama, forumima i u iskustvima korisnika često se može pročitati da pomaže kod grlobolje, problema sa želucem, jačanja imuniteta, pa čak i zarastanja rana. Istovremeno, njegova cena je višestruko viša od cene običnog meda, zbog čega se mnogi pitaju da li je zaista toliko poseban.
Kada se pretražuje izraz manuka med iskustva, mogu se pronaći brojni pozitivni komentari, ali i mišljenja ljudi koji smatraju da je reč o proizvodu čiji efekti nisu toliko spektakularni koliko reklame obećavaju. Istina je, kao i obično, negde između.
Naučna istraživanja potvrđuju da Manuka med poseduje određena jedinstvena antibakterijska svojstva koja ga razlikuju od većine drugih vrsta meda. Međutim, stručnjaci ističu da nije lek, ne može da zameni terapiju koju je propisao lekar i ne postoji dokaz da može da izleči ozbiljne bolesti. Njegova najveća potvrđena primena danas je u oblasti nege rana i kao dodatak zdravoj ishrani, dok su za mnoge druge tvrdnje potrebna dodatna kvalitetna klinička istraživanja.
U nastavku ćemo detaljno objasniti šta je Manuka med, šta znače oznake UMF i MGO, kako odabrati odgovarajući proizvod i da li njegova cena zaista opravdava kvalitet.
Šta je Manuka med i po čemu se razlikuje od običnog meda?
Manuka med proizvode pčele koje sakupljaju nektar sa biljke Leptospermum scoparium, poznate kao manuka, koja prirodno raste pre svega na Novom Zelandu, a u manjoj meri i u pojedinim delovima Australije.
Za razliku od livadskog, bagremovog ili lipovog meda, Manuka med sadrži znatno veće količine jedinjenja metilglioksala (MGO), koje se smatra jednim od glavnih razloga njegovog karakterističnog antibakterijskog delovanja. Pored toga, sadrži i druge bioaktivne komponente poput leptosperina, polifenola i antioksidanasa koji doprinose njegovim specifičnim osobinama.
Njegov ukus je drugačiji od većine domaćih medova:
- tamniji je i gušći;
- ima izraženu biljnu i blago gorkastu aromu;
- manje je sladak od bagremovog meda;
- često ostavlja blag osećaj peckanja u grlu.
Upravo zbog ograničenog područja proizvodnje, kratkog perioda cvetanja biljke i stroge kontrole kvaliteta, originalni Manuka med spada među najskuplje vrste meda na svetu.
Zašto je toliko poseban?
Većina vrsta meda ispoljava antibakterijsko dejstvo uglavnom zahvaljujući vodonik-peroksidu koji nastaje prirodnim putem.
Kod Manuka meda situacija je drugačija.
Njegova antibakterijska aktivnost u velikoj meri potiče od metilglioksala (MGO), jedinjenja koje ostaje stabilno čak i kada se u drugim vrstama meda antibakterijski efekat smanjuje. Upravo zbog toga se Manuka med često naziva medom sa neperoksidnom antibakterijskom aktivnošću.
Važno je naglasiti da to ne znači da je svaki Manuka med jednako efikasan. Količina MGO može značajno da varira između različitih proizvoda.
Šta znače UMF i MGO oznake?
Jedno od najčešćih pitanja kupaca jeste šta zapravo znače oznake poput:
- UMF 10+
- UMF 15+
- MGO 250+
- MGO 550+
Na prvi pogled deluju komplikovano, ali kada se razume njihovo značenje, mnogo je lakše odabrati odgovarajući proizvod.
Šta je MGO?
MGO (methylglyoxal) predstavlja količinu metilglioksala izraženu u miligramima po kilogramu meda.
Što je broj veći, to proizvod sadrži više ovog jedinjenja.
Na primer:
- MGO 100+ sadrži najmanje oko 100 mg/kg MGO;
- MGO 250+ najmanje 250 mg/kg;
- MGO 550+ najmanje 550 mg/kg.
Iako veća vrednost uglavnom ukazuje na veću antibakterijsku aktivnost, to ne znači automatski da će korisnik imati bolje zdravstvene rezultate. Efekat zavisi od načina primene, zdravstvenog stanja osobe i namene zbog koje se med koristi.
Šta znači UMF?
UMF (Unique Manuka Factor) predstavlja međunarodno priznati sistem sertifikacije kvaliteta originalnog novozelandskog Manuka meda.
Za razliku od samog MGO broja, UMF ne meri samo jednu supstancu.
Sertifikacija proverava više faktora:
- sadržaj MGO;
- prisustvo leptosperina;
- DHA (prekursora MGO);
- HMF kao pokazatelja svežine i kvaliteta.
Samo proizvođači koji ispune stroge kriterijume mogu koristiti zvaničnu UMF oznaku. To značajno smanjuje mogućnost kupovine falsifikata.
Da li je UMF bolji od MGO oznake?
Ne može se reći da je jedna oznaka bolja od druge, jer imaju različitu svrhu.
- MGO pokazuje količinu aktivnog jedinjenja.
- UMF potvrđuje autentičnost i ukupni kvalitet proizvoda.
Zbog toga mnogi stručnjaci preporučuju da se pri kupovini prednost da proizvodima koji imaju UMF sertifikat, posebno kada se kupuje skuplji Manuka med.
Tabela MGO vrednosti – koju jačinu odabrati?
| MGO oznaka | Približan UMF ekvivalent* | Najčešća namena |
|---|---|---|
| MGO 100+ | oko UMF 5+ | svakodnevna upotreba i upoznavanje sa Manuka medom |
| MGO 250+ | oko UMF 10+ | povremena upotreba kod grlobolje ili u sezoni prehlada |
| MGO 400+ | oko UMF 13+ | korisnici koji žele višu koncentraciju bioaktivnih jedinjenja |
| MGO 550+ | oko UMF 15+ | često biran za intenzivniju kratkotrajnu upotrebu prema preporuci proizvođača |
| MGO 850+ | oko UMF 20+ | veoma visoka koncentracija, uglavnom ga kupuju korisnici koji ciljano traže najjače proizvode |
*Vrednosti su približne jer UMF nije zasnovan isključivo na MGO sadržaju.
Koji Manuka med kupiti?
Ako prvi put kupujete ovaj proizvod, nema potrebe odmah birati najskuplju varijantu.
Za većinu korisnika koji žele da isprobaju Manuka med za imunitet, Manuka med za grlo ili kao dodatak ishrani, najčešći izbor su proizvodi sa oznakom:
- MGO 100+
- MGO 250+
Više koncentracije uglavnom imaju znatno višu cenu, pa je dobro razmisliti da li su zaista potrebne. Bez obzira na jačinu, najvažnije je da proizvod bude originalni Manuka med, proizveden i pakovan na Novom Zelandu, sa jasno istaknutim sertifikatima i mogućnošću provere autentičnosti.
